جيڪڏهن توهان اُنهن ماڻهن مان آهيو جيڪي هر ٿورن مهينن ۾ ڦوٿڪيٽ ۾ ڪا ملڪيت ڏسي رهيا آهن، ته هڪ ڏينهن جي 2.2 سيڪڙو اسٽاک اڀار جي خبر توهان کي پريشان نه ڪري. اصل سوال اهو آهي: ڇا ڊالر ڪمزور ٿي رهيو آهي يا مضبوط؟ ۽ ان جو جواب هانگ ڪانگ جي مارڪيٽ کان وڌيڪ بھاٽ ۽ ڊالر جي جوڙي ۾ لڪل آهي.
هفتي جي آخر ۾ ٿيل واقعن جو خلاصو سادو آهي: فيڊرل رزرو جي عملدارن جي محتاط بيانن کان پوءِ، سرمائيدارن آمريڪا ۾ فوري شرح واڌ جي اميدون گھٽ ڪري ڇڏيون. ٽريژري بانڊ جي پيداوار (yields) هيٺ آئي، اسٽاک مارڪيٽون مٿي ويون، ۽ اهو اثر ايشيا تائين پھتو.
هانگ ڪانگ ڇو 2.2 سيڪڙو مٿي ويو؟
هانگ ڪانگ ان ڏينهن جي علائقائي مارڪيٽن ۾ سب کان اڳيان رهيو، 2.2 سيڪڙو اڳتي وڌي. سيول (Seoul) 1 سيڪڙو کان وڌيڪ مٿي ويو، ۽ ٽوڪيو به مثبت بند ٿيو. اهم ڳالھ اها آهي ته ڪا به ڪمپني جي مخصوص خبر ان جي پويان نه هئي. اصل ۾ آمريڪي مارڪيٽ جي ڀرپاسي، جتي ڊائو ۽ نيسڊيڪ 1 کان 1.2 سيڪڙو تائين مٿي وياهئا، ايشيا ۾ به اهو ئي رجحان کڻي آيو. لنڊن جي ايف ٽي ايس اي 100 (FTSE 100) به لڳ ڀڳ 0.7 سيڪڙو مٿي رهي.
اهو صرف پوزيشن جي ترتيب (position rebalancing) هو، نه ڪا ڊگھي مدي جي رٿابندي. ڪيترائي واپاري جيڪي شارٽ پوزيشن ۾ هئا، نوڪري جي انگن اکرن (non-farm payrolls) کان اڳ اُنهن پوزيشن کي بند ڪري رهيا هئا.
فيڊرل رزرو جو اصل موقف ڇا آهي؟
هيءُ سڀ ڪجهه هڪ اندازو آهي، ڪا حتمي ڳالھ ناهي. فيڊرل رزرو جي عملدارن جا بيان پاڻ ۾ مختلف هئا: ڪجهه محتاط رهڻ چاهين ٿا، ته ڪجهه اڃا به شرح واڌ لاءِ در کليل ڇڏيندا. مرڪزي بينڪ ڪو گڏيل موقف نه ڏيکاريو آهي.
آمريڪا جي نوڪري جي رپورٽ (non-farm payrolls) ۽ ايندڙ هفتي جي ڪنزيومر پرائيس انڊيڪس (CPI) رپورٽ اهي ٻئي شيون آهن جيڪي سڄي منظرنامي کي هڪ ئي سيشن ۾ اُلٽائي سگهن ٿيون. جيستائين اهو ڊيٽا نه اچي، ڪا به پيش گوئي حتمي ناهي.
ڇا تيل ۽ گھٽ شرح واڌ گڏجي سگهن ٿا؟
هيءَ اهم ڳالھ آهي جيڪا اڪثر خبرن ۾ نظرانداز ٿي وڃي ٿي. تيل جون قيمتون ٿورو مٿي وئيون آهن، ۽ اهو رائٽرز جي ٻي رپورٽنگ مطابق وچ اوڀر ۾ وڌندڙ جيوپولٽيڪل خطرن سبب آهي. تيل جون وڌندڙ قيمتون ۽ فيڊرل رزرو جي نرمي جي اميد، اهي ٻئي شيون هڪ گڏ گھڻي وقت تائين رهي نه سگھن.
منهنجي نظر ۾، جيڪڏهن توهان ڊگھي مدي جي رٿابندي ڪري رهيا آهيو، ته هڪ ڏينهن جي مارڪيٽ اڀار تي فيصلا ٺاهڻ ٺيڪ ناهي. پر 'تيل + انفليشن' جو ميلاپ ڏسڻ لائق آهي، ڇاڪاڻ ته اهو ايندڙ ڪجهه مهينن ۾ ڊالر جي رستي کي طئي ڪندو. ياد رکو، جيڪڏهن توهان جو مقصد ڇھن مهينن کان گھٽ وقت لاءِ آهي ۽ توهان قرض (leverage) تي سودو ڪري رهيا آهيو، ته هي سموريون ڳالهيون توهان تي لاڳو نه ٿيون ٿين، ڇاڪاڻ ته اُنهن حالتن ۾ ٻيون حسابدارياں اهم ٿي پونديون.
جاپاني يين ڇو مضبوط ٿيو، ۽ اهو ڦوٿڪيٽ سان ڇا لاڳاپو رکي؟
يين مضبوط ٿيو، پر خطري جي بھتر جذبات سبب نه، بلڪه ان اميد سبب ته بينڪ آف جاپان شرحون وڌائي سگھي ٿو. هي هڪ اهم مثال آهي جتي هڪ ايشيائي ڪرنسي ڊالر جي مقابلي ۾ الڳ رستو وٺي ٿي، عام رجحان جي خلاف.
جيڪو ماڻهو هڪ ڪرنسي ۾ خرچ ڪري ۽ ٻي ۾ آمدني رکي، اُن لاءِ اهڙا لمحا ڪنهن به انڊيڪس جي اڳڪٿي کان وڌيڪ اهم آهن. ٿائيلينڊ ۾ خريداري ڪرڻ وارن سنڌي سرمائيدارن لاءِ به اهو ئي اصول لاڳو ٿئي ٿو، ڇاڪاڻ ته اصل خرچ بھاٽ ۾ ٿيندو، پر گھڻن جي بچت ڊالر يا پاڪستاني رپئي ۾ آهي.
ڦوٿڪيٽ ۾ ملڪيت خريدڻ وارن لاءِ ان جو مطلب ڇا آهي؟
مضبوط ٿائي بھاٽ ڊالر تي بچت رکندڙ خريدارن لاءِ داخلا مھنگي بڻائي ٿي، جڏهن ته ڪمزور بھاٽ اُنهن جي فائدي ۾ ٿئي ٿو. جيڪي سرمائيدار ڊالر-بھاٽ جوڙي تي نظر رکن ٿا، اهي عام طور تي پنهنجي ڏسڻ جي سفر (viewing trip) کي سازگار ڪرنسي جي وقت مطابق رٿين ٿا، نه ته ڊيل بند ٿيڻ کان هڪ هفتو اڳ فلائيٽ بوڪ ڪن ٿا.
جيستائين فيڊرل رزرو جو صاف اشارو نه اچي، بھتر اهو آهي ته پنهنجو خريداري بجٽ سيٽلمينٽ ڪرنسي (يعني بھاٽ) ۾ ئي رکيو، نه ته پنهنجي گھر جي بچت ڪرنسي ۾. ملڪيت ٿائيلينڊ ۾ سان ڪم ڪندڙ خريدار عام طور اهو غلطي ڪن ٿا ته هو ڊالر جي حساب سان سوچين ٿا، ۽ جڏهن بھاٽ اُلٽ رخ کڻي ٿو ته اُنهن جو بجٽ اڻڄاتل طور تنگ ٿي پوي ٿو.
ذريعو: رائٹرز